آفت دهن مشکلیه که ممکنه منشأ ارثی داشته باشه یا به وسیله یک عامل محیطی مشترک مثل یک نوع ماده غذایی خاص و آلرژی زا بروز کنه. شاید خیلی از ما این موضوع رو ندانیم، اما متأسفانه زنان در طول عمرشون بیشتر از مردها دچار آفت دهن می شن. چه خوش مون بیاد یا نه آفت دهانی، آسیب ایه که هر فردی در هر سنی ممکنه بهش دچار شه و بسیار آزاردهنده هستش.

آفت دهن چیه؟

آفت دهانی زخمی سطحی، کوچیک و خوش خیمه که معمولا در بافت نرم داخل دهن یا لبا، زیر زبون و روی غشاء لثه ایجاد می شه. آفت دهن رو زخم آفتی هم میگن. بیشتر اندازه این نوع زخم از یک سانتی متر تجاوز نمی کنه.

آفت دهن معمولا زخمی گرد یا بیضی شکل، سفید یا زرد رنگه که دورتادور اون قرمز شده باشه. ممکنه مدت کوتاهی پیش از اونکه دچار آفت دهانی شید، محیط دهن تون دچار سوزش یا خارش شه. از طرفی، باید بدونین که آفت دهانی برخلاف تاولایی که در اثر تب شدید در دهن ایجاد می شه یا زخمای با ریشه سرماخوردگی مثل تبخال، هیچوقت خارج از دهن ایجاد نشده و اصلا مسری نیستن. با این حال، این نوع زخم می تونه بسیار دردناک باشه یا بسوزد؛ به ویژه هنگام غذاخوردن یا صحبت کردن.

شکلای مختلف آفت دهن و علائم اونا

۱. آفت دهانی کوچیک

  • شایع ترین نوع آفت دهانه؛
  • معمولا کوچیک، بیضی شکل با لبه های قرمزرنگه؛
  • می تونه بسیار دردناک باشه؛ به ویژه موقع خوردن؛
  • در عرض یک تا دو هفته بدون اونکه اثری از زخم اون برجای بمونه، بهبود پیدا میکنه.

۲. آفت دهانی بزرگ

  • به اندازه آفت دهانی کوچیک شایع نیس؛
  • در این نوع آفت، معمولا زخما مرز مشخصی دارن، اما اگه خیلی بزرگ باشن، می تونن لبه های بی نظم و غیرعادی داشته باشن؛
  • از زخمای کوچیک، عمیق تر و بزرگ تر هستن؛
  • می تونن بسیار دردناک باشن؛
  • درمان اون ممکنه تا شش هفته طول بکشه و جای زخمش ممکنه، بمونه.

۳. آفت دهانی شبه تبخال (هرپتی فرم Herpetiform )

  • این نوع آفت دهن معمولا عادی نیس و بیشتر در افراد سن بالا رخ می ده؛
  • این نوع آفتا معمولا کوچیک هستن، اما به شکل خوشه ای از ۱۰ تا ۱۰۰ زخم خیلی کوچیک ظاهر می شن. بعضی وقتا هم ممکنه این نوع آفت به شکل یک زخم بزرگ با لبه های بی نظم بروز کنه؛
  • معمولا جای زخم این نوع آفت نمی موند و در عرض یک تا دو هفته بهبود پیدا میکنه.

کلا سندرم آفت دهن ممکنه علائم رایجی مثل موارد زیر رو هم داشته باشه:

  • تب؛
  • ناراحتیای عمومی و بد؛
  • تورم غدد لنفاوی

دلایل به وجود اومدن آفت دهن

دلیل دقیق به وجود اومدن آفت دهن، هنوز به درستی شناخته نشده، اما چیزی که نشونه اینه که عوامل زیادی می تونه باعث بروز آفت دهن شه. گازگرفتن یهویی لب یا گونه از داخل، حساسیت غذایی (غذاهای سریع، اسیدی یا شامل گلوتن)، تمیزکردن بیشتر از حد عادی دندانا، آسیب هنگام درمانای دهن و دندان، استفاده از خمیردندان یا دهن شویهای دارای لوریل سولفات سدیم، استرس، تغییرات هورمونی یا وجود باکتری موسوم به «هلی کوباکتر پیلوری» (همون باکتری که عامل زخمای پپتیکه)، همه اینا می تونن باعث ایجاد آفت دهانی شن. از طرفی باور بر اینه که کمبود ویتامینای گروه ب، روی، فولات (اسیدفولیک) و آهن می تونن به ایجاد و پیشرفت آفت دهن کمک کنه.

  • آفت دهن ممکنه زمانی که شما دچار شرایط بدنی خاص یا مریضی هستین، بروز کنه. شرایطی مثل:
  • ویروسای تضعیف کننده ی سیستم ایمنی بدن مثل ویروس ایدز(HIV)؛
  • مریضی «سلیاک»، مریضی خود ایمنی که جنبه ی ژنتیکی داره و در این مریضی در اثر مصرف «گلوتن» روده ی کوچیک دچار آسیب می شه. در دنیا از هر ۱۰۰ نفر یک نفر ممکنه به این مشکل دچار شه؛
  • «کولیت زخمی» یا «کولیت اولسروز»، مریضی کرون یا دیگر مشکلات روده؛
  • مریضی بهجت (Behcet’s disease) یه جور مریضی نادر، طولانی و التهابی با ریشه ناشناختهه که موجب نا آرومی در سراسر بدن مثل محیط دهن می شه.

روشای طبیعی و خونگی درمان آفت دهن

همونجوریکه پیش از اینم اشاره شد، بیشتر آفتای دهانی بسیار کوچیک هستن و معمولا خودبه خود در عرض یک یا دو هفته برطرف می شن، اما حتی آفتای دهانی بسیار کوچیک هم معمولا هفت تا ده روز طول می کشه تا از بین برن و دردشون در تموم این مدت فرد گرفتار رو آزار میده.

خوشبختانه روشای طبیعی زیادی واسه کاهش درد آفت دهن و بهبود سریع تر اون هست. ما سعی می کنیم این روشای درمانی طبیعی و خونگی رو به شما معرفی کنیم:

۱. یخ

وقتی دچار آفت دهن میشید، مکیدن مکعبای کوچیک یخ باعث آرامش و کاهش سوزش و نا آرومی زخم می شه. سردی یخ، جریان خون رسانی به آفت دهن رو کم می کنه؛ پس درد و تورم آفت هم کمتر می شه.

آرامش

۲. به خوراکیایی که می خورید، دقت کنین

غذاهای سفت و خشک (مثل نون تست یا ته دیگای سفت) که ممکنه دهن تون رو زخم کنه، غذاهای سریع و تحریک کننده و موادغذایی اسیدی (مثل آب پرتقال) که نا آرومی رو بیشتر می کنه، نخورید. مصرف هرکدام از این نوع مواد غذایی می تونه باعث شه آفت دهانی دردناکی رو تجربه کنین.

۳. مکملای ویتامین B

طبق تحقیقات انجام شده، مصرف مکمل زیرزبانی ویتامین B۱۲، حتی در افرادی که با کمبود این ویتامین روبرو نیستن، مانع از بازگشت دوباره آفت دهانی می شه. مقدار ۱۰۰۰میکروگرم (۱میلی گرم) ویتامین B۱۲ که دوبار در روز به مدت ۶ماه مصرف شه، مفید بوده.

از طرفی، مصرف مکملای گروه ویتامین B؛ ۳۰۰میلی گرم ویتامین B۱؛ ۲۰میلی گرم ویتامین B۲؛ ۱۵۰میلی گرم ویتامین B۶ هم به ویژه در افرادی که با کمبود ویتامین (B۱) روبرو هستن، می تونه کمک کننده باشه؛ چون کمبود این ویتامین با خطر افزایش دچار شدن به آفت دهن مرتبطه.

۴. مصرف مکملای آهن

در صورت تشخیص کمبود آهن در رژیم غذایی فرد، مصرف این مکملا با نظر دکتر، می تونه کمک کننده باشه.

۵. ماست

مصرف ماست پروبیوتیک با کیفیت، واسه آفت دهن بسیار مفیده. پروبیوتیک مثل یک صافی عمل می کنه و فقط به باکتریای مناسب اجازه حضور در دهن می ده. این کار باعث آروم ترشدن زخم و بهبود آفت دهن می شه. از طرفی، نرمی و خنکی ماست به کمتر شدن درد به دلیل آفت کمک می کنه.

۶. شیرین بیان

تحقیقات نشون می ده افرادی که دچار آفت دهن بوده و روزی ۴بار از دهانشویه ی شیرین بیان استفاده کردن، درد کمتری رو تجربه می کنن. تقریبا بین ۵۰ تا ۷۵ درصد این افراد همون روز اول علائم درمان رو مشاهده کردن و طی سه روز بعد تقریبا بهیود کامل یافته ان. واسه تهیه ی این دهانشویه، نصف قاشق چای خوری عصاره شیرین بیان رو با ۱/۴ فنجون آب گرم مخلوط کرده و ۴ مرتبه در روز دهن تون رو با این دهانشویه بشورید. خوردن یک تا دو عدد قرص شیرین بیان ۲۰۰ میلی گرمی در روز، به کاهش درد کمک می کنه. از چای کیسه ای شیرین بیان که در بازار موجوده، استفاده کنین. یک چای کیسه ای شیرین بیان رو ۱۰ دقیقه روی آفت دهن بذارین، حتما نتیجه مثبتی خواهید گرفت.

۷. سرکه سیب

سرکه ی سیب و آب گرم رو با هم مخلوط کنین و از اون به عنوان یک دهانشویه ی روزانه واسه پنهون شدن آفت دهن بهره مند شید. سرکه ی سیب شامل اسید استیکه که می تونه باکتریای خطرناک و بد رو از بین ببره و با این وجود رشد باکتریای مفید و خوب رو زیاد کنه. این دهانشویه ی دردسترس، به عنوان یک آنتی بیوتیک طبیعی می تونه واسه آفت دهن بسیار پرکاربرد باشه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   درمان جوش سرسیاه با ۱۱ روش موفق و قطعی خونگی 

۸. آب اکسیژنه

نگران نباشید هر چند نام آب اکسیژنه و به کاربردن اون در محیط دهن ممکنه، شما رو بترسونه، اما اگه آب اکسیژنه و آب رو با هم مخلوط کنین و با یک گوش پاک کن این محلول رو روی آفت دهن بمالید، بسیار مفیده. اگه ۱/۴فنجان آب اکسیژنه، ۱/۴فنجان آب، ۱قاشق چای خوری جوش شیرین و نمک رو با هم مخلوط کنین، محلولی که به دست میاد یک دهانشویه ی قوی تر واسه بهبود آفت دهن هستش. دقت کنین که تا یک ساعت بعد از استفاده از این محلول واسه اونکه جواب بهتری بگیرین و مشکلی هم نداشته باشین، چیزی نخورید و بخورین.

۹. چای

یکی از بهترین گیاهانی که می تونین واسه آرامش درد آفت دهن از اون استفاده کنین، چای سیاهه. پس اگه دچار آفت دهن شدید، چای کیسه ای رو مستقیم روی آفت دهن بذارین تا دردتون آروم شه. می تونین چای سرد شده رو هم به عنوان دهانشویه غرغره کنین. «تانن» موجود در چای اثر مثبتی واسه درمون آفت دهن داره.

۱۰. مواد غذایی بدون گلوتن

با توجه به مواردی که درباره علل بروز آفت دهن قبلا بهش اشاره کردیم؛ اگه جزو کسائی هستین که فکر می کنین زیاد دچار آفت دهن میشید و دلیلش اینه که بدن شما نمیتونه گلوتن رو تحمل کنه، بهتر از دکتر تون بخواهید واسه شما تست مریضی سلیاک تجویز کنه تا منشأ واقعی مشکل شما مشخص شه. اگه واقعا با گلوتن مشکل داشته باشین مصرف مواد غذایی بدون گلوتن می تونه سیستم دفاعی بدن تون در برابر بروز آفت دهن رو تقویت کنه.

۱۱. مکمل زینک(روی)

کمبود روی می تونه با آفت دهن در رابطه باشه. پس مصرف مکمل روی می تونه مشکل رو حل کنه. اما باید یادتون باشه؛ مصرف دراز مدت قرص زینک باید حتما تحت نظر دکتر باشه.

آزمایشات ساده ی انجام شده در این مورد نشون می ده: مصرف روزانه مکملای شامل ۱۵۰ میلی گرم روی، تعداد دفعات آفت زدن رو از ۵۰ درصد به ۱۰۰ درصد کم می کنه. افراد مورد آزمایش قرار گرفته که دارای کمبود روی بودن، با انجام این تست پیشرفت زیادی در بهبود آفت دهن تجربه کردن. مصرف یک مکمل روی خوب و با کیفیت یک یا دو بار در روز یکی از آسون ترین راه های کمک به بهتر شدن آفت دهن حساب می شه.

۱۲. پرهیز از مصرف سدیم لاریل سولفات

سعی کنین خمیردندانا و دهانشویهای شامل «سدیم لاریل سولفات» رو به طور کامل کنار بذارین. این نوع مواد به ایجاد و تکرار آفت دهن کمک می کنه. در همین زمینه مطالعه ای در کشور نروژ انجام شده که نشون می ده: «سدیم لاریل سولفات» اثراتی برلایهای اساسی غشاء داخلی دهن داره که موجب گسترش دوباره آفت دهن در فرد گرفتار می شه.

۱۳. جوش شیرین

از اونجا که جوش شیرین ماده ای قلیاییه، اسیدهایی رو که باعث ایجاد درد و سوزش موقع آفت دهن می شن، خنثی می کنه. از طرفی،جوش شیرین با از بین بردن باکتریا، موجب بهبود سریع تر آفت دهن می شه.

یک قاشق چای خوری جوش شیرین رو در نصف لیوان آب گرم حل کنین و دهن تون رو با این محلول بشورید.

۱۴. آلوئه ورا

از آنجایی که ماده ژله ای درون برگای آلوورا، به آرامش درد و بهبود زخما کمک می کنه، به عنوان گیاه کمکای ساده شناخته می شه. با یک گوش پاک کن آفت دهن و محیط دور اونو خشک کنین، بعد برگ آلوورا رو برش داده و ژل آلوورا رو مستقیما روی آفت دهن بذارین و هر چندبار که لازمه این کار رو تکرار کنین.

۱۵. شیرمنیزیم( منیزیم هیدروکسید)

مقدار کمی از این مایع شیری رنگ، ملین و آنتی اسید رو وردارین و دهن تون رو با اون بشورید، اون وقت می بینه که چیجوری خواص آنتی اکسیدانی منگنز، اسیدهایی رو که دلیل سوزش آفت دهن هستن، خنثی می کنه. حتی می تونین این ماده رو مستقیم به وسیله یک گوش پاک کن ۳تا ۴ بار در روز روی آفت دهن بمالید. ترکیب دیگری که حتی می تونه اثر بیشتری هم داشته باشه، مخلوط یک قاشق چای خوری شیرمنیزیم و ماده ضدآلرژی «دیفن هیدرامین» است.

۱۶. مریم گلی

مریم گلی گیاهیه که ویروس و باکتریا رو می کشه و نا آرومی رو کم می کنه. دو قاشق چای خوری مریم گلیِ خشک رو در یک فنجون آب جوش خیس کنین و بذارین سرد شه. از این محلول می تونین به عنوان دهانشویه ۲تا ۳ بار در روز استفاده کنین. حواس تون باشه حتما محلول خوب آفت دهن رو شستشو بده.

۱۷. آنتی اسیدها

استفاده از قرصا یی جویدنی مثل «پپتو بیسمول» (بیسموت ساب سیترات Pepto-Bismol)، «تامس» (Tums) و «رولایدز» (Rolaids) چه زمانی که جویده شه و چه زمانی که روی آفت قرار میگیره، تازمانی که حل شه، می تونه کمک کننده باشه. درد و سوزش آفت دهن به دلیل اسیدها و آنزیمای گوارشیه که روی بافت دهن اثر می ذاره، پس استفاده از این قرصا ی آنتی اسیدی مؤثره، البته باید توجه داشته باشین که میزان مصرف این داروها باید تحت نظر دکتر باشه.

۱۸. آب نمک

این محلول ساده و در دسترس که بسیار پرکاربرده، واسه بهبود آفت دهن هم می تونه بسیار مؤثر باشه. ۳۰ ثانیه شستشوی دهن با محلول آب نمک با بالابردن غلظت کلرید سدیم و جمع کردن آب غشاء دور آفت دهن به بهتر شدن آبسها و زخمای بازی مثل آفت دهن کمک می کنه.

۱۹. ویتامین E

یک کپسول ویتامین E رو باز کنین و مایع داخل اونو روی آفت دهن بذارین. روغن شامل ویتامین E مثل یک پوشش روی زخم رو می پوشونه و مانع از عفونت اون می شه و این به روند بهبود و درمان سریع تر آفت دهانی کمک می کنه.

۲۰. بقیه ویتامینا

محققان فکر می کنن که مثلا «لسیین» که یک اسید آمینهه، واسه درمان آفت دهن مورد نیازه. یعنی اگه روزانه ۳ بار و هر بار ۵۰۰ میلی گرم «لسیین» استفاده کنین، دردتون بهبود پیدا میکنه و صد البته مصرف این ماده باید با تجویز دکتر باشه. ازسویی دیگر، ویتامین C هم یکی از اون مکمل هاییه که ممکنه در بازسازی غشاء مخاطی دهن مؤثر باشه. چون مصرف مواد خوراکی و به ویژه میوه های شامل این ویتامین، در بسیاری افراد آفت دهن رو بهبود می ده، بهتره از مکمل این ویتامین استفاده کرد. پس با مشاوره ی دکتر، ۳بار در روز ۱۰۰۰میلی گرم مکمل ویتامین C استفاده کنین.

مراجعه به دکتر

یادتون باشه درصورتی که آفت دهن شما با علائم بالینی مثل تب، اسهال، سردرد یا بثورات پوستی همراه بود یا حس کردین زخمای به دلیل آفت غیرمعمولی و بزرگ هستن و بیشتر از دو هفته طول کشیده و به طور کامل خوب نشده یا زیاد دچار آفت دهن میشید، حتما به دکتر مراجعه کنین.

تکرار دفعات آفت دهن به ویژه اگه قبل از به وجودآمدن اون دچار مشکل یا نا آرومی در دهن شید، ممکنه دلایل دیگری داشته باشه که ممکنه خطرناک باشه. می تونین از دندانپزشک تون هم کمک بگیرین تا شاید اگه دندانی در دهن تون شکسته یا تیزه و دهن تون رو زخم می کنه اونو درمون کنه.



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید